
P.P. Rubens & Jan Brueghel de oudere, 1617-1620
Madrid, Museo Nacional del Prado
Het is weer de feestdag van de patroonheilige van de jagers, de heilige Hubertus, 3 november. In Saint Hubert en op tal van andere plaatsen schallen vandaag de jachthoorns om de weidelijke jacht te vieren, zoals die in de legende over de heilige wordt uitgedragen. Als jagers staan we stil bij onze verbinding met de levende wereld en onze opdracht om deze wereld te koesteren en te beschermen door het toepassen van de juiste manier van jagen, waarin bewuste beperking en onthouding een belangrijke rol spelen. Maar niet alleen de jacht staat centraal, ook de medejager en de medemens!
Hubertusdag is een feestdag die jagers rond de wereld met elkaar wil verbinden. Vandaar dat ik vandaag het bovenstaande schilderij wil delen, dat in samenwerking geschilderd is door twee grote Vlaamse meesters: Peter Paul Rubens en Jan Brueghel de oudere. Rubens schilderde de heilige, Brueghel het landschap. Het werd geschilderd voor de markies van Leganés die het in 1655 schonk aan koning Filips IV van Spanje. Subtiel wordt het kruis tussen de geweistangen van het hert weergegeven terwijl Hubertus en zijn jachthonden in aanbidding knielen. Het hele werk ademt samenwerking en respect.
In het Franse op de trompe de chasse geblazen jachtlied Saint Hubert komen we de volgende strofe tegen: “Arrache-nous aux plaisirs avilis, emplis nos cœurs de jeunesse et d’audace, dans la forêt, fais nous chasseurs hardis.” Vrij vertaald: “Bevrijd ons van de wereldlijke geneugten, vervul ons harten met jeugd en moed en maak van ons dappere jagers in het woud.” Het is een lied dat Sint Hubertus looft en de jagersgemeenschap als geheel.
Toch bestaat er binnen de jagerswereld ook een veel gehoord gezegde: “Wie ruzie wil hebben moet gaan jagen.” In de praktijk uit zich dat in verschillende vormen van asociaal en onweidelijk handelen. Jagers azen op elkaars jachtvelden, jonge jagers worden angstvallig buiten de deur gehouden, jagers betichten elkaar van van alles en nog wat en waar mogelijk steken ze elkaar vaak de loef af. Dat gebeurt hoe langer, hoe vaker en vooral op de sociale media. Zelf heb ik het in de jachtwereld ook meegemaakt, een jachtveld dat onder je neus vandaan gekaapt wordt door iemand die ogenschijnlijk altijd een goede jachtvriend was.
Wellicht is het ook wel een product van de huidige tijd. We hoeven maar naar de midterm-verkiezingen te kijken die vandaag plaatsvinden in de Verenigde Staten, waar een diep verdeeld land naar de stembus gaat onder het juk van een autocratisch, leugenachtig en haatdragend regime dat draait om vijanddenken en polarisering. Dit soort retoriek is tegenwoordig overal en asociaal gedrag is aan de orde van de dag. Ik weiger me echter te laten verleiden tot moddergooierij en vingerwijzen. Ik streef de weidelijke jacht na en één ding durf ik met zekerheid te zeggen: Ik zal nooit mijn jachtgezellen een spreekwoordelijk mes in de rug steken. De dialoog zoeken en contrasterende meningen kunnen delen zijn in mijn ogen juist een kostbaar goed!
Via mijn opa en mijn vader heb ik de gevoelens van ontzag voor de natuur en de kameraadschap van het jagen meegekregen. We zijn altijd gaan jagen met goede vrienden en ook nu ben ik dankbaar voor de fijne jachtvrienden en hun honden die ik tot mijn directe medejagers mag rekenen. De jacht komt pas echt tot haar recht als ze gedeeld kan worden. Als jagers moeten we samen vooruit, juist in deze tijden waarin de jacht zo waar onder vuur ligt door haperende wetgeving en kortzichtige meningen. Alleen in verbondenheid met medemens en alles wat leeft, waarin we ethisch verantwoord omspringen met onze leefwereld, kunnen we een waardevol leven leiden.
Laat dit jaar dan ook Sint Hubertusdag een oproep zijn tot een weidelijke levens- en jachthouding en een pleidooi voor het kameraadschappelijk jagen. Ik wens u allen een gezegende Hubertusdag en veel weidmannsheil!